Koty należą do ulubionych zwierząt Japończyków, choć dawniej przypisywano im nadnaturalne zdolności: umiejętność zmiany kształtu, chodzenia na dwóch łapach, wypijania krwi swoich właścicieli, a także wyciągania zmarłych z grobów. Nic dziwnego, że po ich niejednoznaczny, intrygujący wizerunek od dawna chętnie sięgają pisarze.

„Miasto kotów” to zbiór dziesięciu opowiadań autorstwa ośmiu japońskich autorów, którzy w różny sposób przedstawiają te zwierzęta: jako bohaterów baśni, groźne potwory, a nawet upiory czy projekcję niespokojnego umysłu. Całość poprzedza wprowadzenie, przybliżające historię kotów i legend na ich temat w Japonii, tamtejszą „kocią” literaturę, a także sylwetki pisarzy, których utwory znalazły się w tym tomie.

Autorzy zbioru: Kenji Miyazawa („Żbik i żołędzie”), Kōichirō Miyahara („Opowieść o Tęczowym Kocie”), Mimei Ogawa („Staruszka i czarny kot”), Kyūsaku Yumeno („Kotka złodziejka”), Kōtarō Tanaka („Koci taniec”, „Grób prawego kota”), Fuboku Kozakai („Kotka i Muramasa”), Jūza Unno („Przezroczysty kot”) i Sakutarō Hagiwara („Czarny kot pani Warson”, „Miasto kotów”).

Tłumaczenie z języka japońskiego: Michał Chodkowski

Ilustracje i kaligrafie: Joanna Zakrzewska

Opowieść o honorze i zemście, która wydarzyła się naprawdę.
W 1701 roku młody daimyō, Asano Takumi-no Kami, zaatakował urzędnika szoguna, Kōzuke-no Suke, za co został skazany na śmierć. Wiedząc, że ich pan został sprowokowany przez chciwego i mściwego biurokratę, 47 samurajów – dawnych poddanych daimyō – przygotowuje zemstę. Jednak aby dało się ją przeprowadzić, muszą wpierw wyrzec się wszystkiego, co do tej pory stanowiło dla nich wartość i świętość.
Spisana w 1871 roku przez mieszkającego w Japonii Algernona Mitforda opowieść o zemście 47 rōninów przez lata była uważana za kanoniczną wersję wydarzeń.

Noguchi Ujō (1882–1945), tytułowy chłopiec z Ibaraki, to jeden z największych japońskich twórców piosenek dla dzieci. Wsławił się jako propagator pierwszego w Japonii literackiego ruchu na rzecz modyfikacji tradycyjnej literatury, muzyki i sztuki dla dzieci oraz współtwórca, teoretyk i mistrz gatunku dōyō: dziecięcych wierszowanych śpiewanek o dużych walorach artystycznych, tworzonych specjalnie z myślą o najmłodszych.
Książka przybliża Czytelnikowi sylwetkę tego nieznanego w Polsce poety, ewolucję gatunku literatury dziecięcej w Japonii wraz z jej odmianami, prezentuje i analizuje wybrane utwory Ujō i wreszcie kreśli jego miejsce w kulturowym krajobrazie współczesnej Japonii.

Lelek, ptak powszechnie nielubiany z powodu swojej szpetności, pada ofiarą dokuczania ze strony potężnego jastrzębia. Gauche, wiolonczelista w miejscowej orkiestrze, jest najsłabszym muzykiem w grupie, a na dodatek na tydzień przed ważnym występem zaczynają mu składać wizyty niecodzienni goście. Giovanni ciężko pracuje, by utrzymać siebie i chorą matkę, choć jest jeszcze dzieckiem. Pewnego razu, w noc festiwalu Centaura, wraz z przyjacielem trafia do tajemniczego pociągu, który wiezie ich przez nocne niebo ku… dokądkolwiek.
Zbiór zawiera trzy najsłynniejsze baśnie ukochanego autora młodych Japończyków, Kenjiego Miyazawy (1896–1933), którego ponadczasowy humanizm i oszałamiająca moc wyobraźni do dziś urzeka czytelników na całym świecie.
Przekład z języka japońskiego: Anna Grajny
Kaligrafie: Joanna Zakrzewska

Lekko upośledzony chłopiec postanawia posadzić las. • Na festiwalu poświęconym bóstwu gór zjawia się niespodziewany gość. • Zachłanny właściciel fabryki postanawia cynicznie wykorzystać łatwowiernego słonia. • Współzawodnictwo trzech zarozumiałych uczniów Niedźwiedzia Jaskiniowego znajduje tyleż komiczny, co makabryczny finał. • Małe dziecko, które zgubiło drogę w śnieżycy, otrzymuje niespodziewaną pomoc.
Kenji Miyazawa, ukochany pisarz dużych i małych Japończyków, odszedł w wieku 37 lat całkowicie nieznany. Jego baśnie i wiersze zostały odkryte tuż po jego śmierci i do dziś są nieustannie wznawiane i tłumaczone na liczne języki. Urzekają pięknem języka, niezachwianą wiarą w dobro kryjące się w sercach ludzi, a także niezrównaną poetyką wykreowanych światów. Uczą, że prawdziwe szczęście nie zależy od bogactw czy zaszczytów, a tym, co po sobie zostawiamy na tym świecie, bardziej zaświadczamy o sobie niż wszelkimi doczesnymi osiągnięciami.
Przekład z języka japońskiego: Michał Chodkowski, Lena Czesak, Wojciech Gęszczak, Sara Pieńkowska, Justyna Polak, Magdalena Rokita, Joanna Weldu Ilustracje i kaligrafie: Joanna Zakrzewska

Antologia dziewięciu opowiadań grozy osadzonych w dawnym Edo.
W Japonii czasów samurajów los rzadko bywał łaskawy dla kobiet. Sprowadzane do roli służących, obiektów seksualnych czy dekoracji, które porzuca się, gdy tylko ich uroda przeminie, zależne od swoich ojców, mężów i synów, w sytuacjach, kiedy ci nadużywali swojej pozycji, nie miały gdzie dochodzić sprawiedliwości… przynajmniej za życia. Nic więc dziwnego, że w opowieściach o duchach, którymi chętnie raczyli się mieszkańcy Edo w upalne, letnie wieczory, najstraszliwszymi upiorami stawały się właśnie skrzywdzone kobiety.
Miyuki Miyabe, autorka bestsellerowych kryminałów, proponuje Czytelnikowi tchnący świeżością zbiór opowieści fantastycznych, które tylko pozornie dotyczą czasów dawno minionych i równie dobrze można je odczytywać jako niezwykle trafny komentarz na temat współczesności. Nie od dziś bowiem wiadomo, że ludzka zazdrość, cierpienie, pożądanie czy samotność zawsze i wszędzie przynoszą straszliwe konsekwencje, a najczarniejsze scenariusze pisze życie…
Przekład z języka japońskiego: Michał Chodkowski

Nankichi Niimi (właśc. Shōhachi Watanabe, 1913–1943) zwany jest „japońskim Hansem Christianem Andersenem”. Z racji krótkiego życia – zmarł w wieku 29 lat na gruźlicę – pozostawił po sobie niewiele utworów, głównie poezji, jednak jego baśnie czytają i kochają wszystkie dzieci w Japonii. Głęboki humanizm autora, jego umiłowanie przyrody, połączone z zadziwiającym zmysłem obserwacji, jak również subtelne poczucie humoru sprawiają, że przemawiają one także do starszych, i to na całym świecie.
Niniejszy zbiór zawiera najsłynniejsze utwory Niimiego, takie jak „Wioska Hananoki i złodzieje”, „Zakup rękawiczek” czy „Opowieść o olbrzymie”, a przede wszystkim „Lisek Gon”, ale również mniej znane baśnie, nietłumaczone wcześniej na żaden zachodni język.
Przekład z języka japońskiego: Joanna Zakrzewska
Ilustracje i kaligrafie: Joanna Zakrzewska

Ekscentryczny mistrz haiku o pseudonimie Kinka, samozwańczy Najwyższy Kapłan w założonej przez siebie świątyni Sei’a, organizuje niezwykłe spotkanie, którego uczestnicy mają się podzielić ze sobą niesamowitymi historiami. Nie są to typowe opowieści o duchach, lecz relacje ze zdarzeń, które trudno uznać za codzienne i zwyczajne. Maska małpy, która doprowadza ludzi do szaleństwa. Kaleka dziewczyna, która żywi się ludzką krwią. Klątwa rzucona za pomocą niepozornej, żółtej karteczki.
Nazwa świątyni odnosi się do żaby w studni, czyli człowieka o ograniczonych horyzontach. Co zwycięży w uczestnikach spotkania: racjonalne myślenie, niezachwiane jak kamienne ściany cembrowiny, czy przeczucie, że nie wszystko w tym świecie da się objąć rozumem? Co zwycięży w Czytelniku?
Tłumaczenie z języka japońskiego: Michał Chodkowski

Ilustracje i kaligrafie: Joanna Zakrzewska

Niepublikowany dotąd na rynku polskim zbiór najpopularniejszych japońskich baśni i legend, takich jak Momotarō (Brzoskwiniowy Chłopiec), Opowieść o zbieraczu bambusa i księżycowej księżniczce, Kintarō (Złoty chłopiec) czy demon z bramy Rashōmon. Są to opowieści, które zna w Japonii każde dziecko, ale ich lektura okaże się pouczająca także dla dorosłych. Dla osób zainteresowanych kulturą Japonii, w której opowieści te są głęboko zakorzenione, a aluzje do nich znaleźć można w rozmaitych współczesnych mediach, znajomość tego kanonu japońskich podań jest po prostu nieodzowna.

Drugi tom "Baśni japońskich" ponownie wprowadzi czytelnika w świat duchów, demonów, dzielnych wojowników, szlachetnych dam i niezwykłych zwierząt. Znajdują się w nim takie znane w Japonii opowieści, jak "Śnieżna dama", "Issunboshi" (czyli japoński Tomcio Paluch) czy "Magiczny imbryk" oraz wiele, wiele innych.

Bushidō bywa nazywane kodeksem honorowym samurajów, co mija się z prawdą. W czasach samurajów nie istniał bowiem żaden pisany kodeks postaw i zachowań tej klasy, jej przedstawiciele zaś odnieśli niejedno spektakularne zwycięstwo za sprawą zdrady i niesubordynacji w szeregach wroga. Ponadto sam termin do powszechnego użytku wszedł dopiero w XX wieku. Co w rzeczywistości nazywany bushidō, to samurajski etos, a właściwie bardziej poprawnie – ethos, kształtowany przez stulecia w eposach wojennych, legendach, a także rozprawach filozoficznych i zaleceniach moralnych członków stanu samurajskiego.
Niniejsza książka śledzi najważniejsze elementy składające się na ethos samurajski, analizuje sprzeczne niekiedy poglądy samych samurajów na własną rolę i pozycję w społeczeństwie, a także ukazuje, w jaki sposób zaistniał on w XX wieku – jako narzędzie wojennej propagandy oraz popularny temat w kulturze masowej.

Opowieści o tym, co niezwykłe, tajemnicze, a niekiedy nawet przerażające, pociągały ludzi od zawsze. Nie inaczej było w przypadku Japończyków, którzy stworzyli nawet specjalny gatunek literacki zwany kaidan (dosł. „opowieści niesamowite”), a w czasach samurajów praktykowali tzw. hyakumonogatari kaidan-kai – nocne spotkania z historiami grozy w roli głównej. Naczelną funkcją tychże narracji była rozrywka, stąd niektóre z nich przesycone są czarnym humorem lub wieńczy je zaskakująca puenta. Niektóre pełniły także rolę moralizatorską albo krytykowały panujący porządek społeczny i polityczny.
Mimo iż era samurajów odeszła do przeszłości, opowieści typu kaidan do dziś cieszą się w Japonii popularnością. W niniejszym zbiorze znajdziemy piętnaście opowiadań jednego z XX-wiecznych mistrzów gatunku, Kōtarō Tanaki. Prezentują one różnorodne podejście do tematyki: od historii inspirowanych klasyczną prozą japońską i chińską po współczesne autorowi miejskie legendy.
Przekład z języka japońskiego: Agata Zielezińska
Ilustracje i kaligrafie: Joanna Zakrzewska

Otomaru Kunō, genialny twórca bębenków, konstruuje wyjątkowy egzemplarz instrumentu, który ma być prezentem ślubnym dla jego byłej ukochanej. Niestety wkrótce okazuje się, że kto tylko usłyszy jego dźwięk, tego rychło spotka nieszczęście, a mimo to nie brakuje ludzi, którzy pragną go zdobyć.
Sto lat później prawnuk Kunō, osierocony przez ojca, trafia pod skrzydła starego mistrza gry na bębenku. Mimo iż początkowo nie wykazuje zainteresowania grą, legenda o przeklętym instrumencie zaczyna przyciągać także jego…
Tak zaczyna się wydana w 1924 roku nowela Przeklęty bębenek, która otworzyła drzwi do kariery Kyūsaku Yumeno, jednemu z najciekawszych japońskich twórców przełomu XIX i XX wieku.
Przekład z języka japońskiego: Anna Grajny

Ilustracja i kaligrafia: Joanna Zakrzewska

Bohaterami baśni japońskich bywają zarówno ludzie - mądrzy i głupi, poczciwi i zawistni, biedni i bogaci - jak i zwierzęta, rośliny, demony, a nawet bogowie. To bogaty świat ludowej fantazji, ale też powszechnego poczucia sprawiedliwości, gdzie okrutnika i pyszałka spotyka zasłużona kara, zaś dobre serce zawsze zostaje wynagrodzone. W trzecim tomie "Baśni japońskich" nie zabrakło takich podań, jak "Cudowny wodospad", "Jak powstały góra Fuji i jezioro Biwa" czy "Księżniczka i lisiątko", ale też wielu innych, mniej znanych opowieści.

Lis jest jednym z najważniejszych zwierząt w japońskim folklorze. Występuje w licznych legendach i baśniach, a przypisywane mu właściwości czynią z niego coś więcej, niż rudego przecherę, jakiego znamy z europejskich podań. Nie tylko potrafi oszukać człowieka, wykorzystując do tego cały arsenał sztuczek, ale jest w stanie manipulować nim niczym żywą marionetką i stopniowo pozbawić go życia. Ma on jednak również drugie oblicze: stworzenia, które spłaca każdy dług wdzięczności, a także posłańca jednego z najważniejszych bóstw w japońskim panteonie animistycznym – Inari, patrona urodzaju.
W niniejszym zbiorze, który tworzy 13 utworów autorstwa ośmiorga japońskich pisarzy, Czytelnik zetknie się z równie różnorodnym przedstawieniem lisów. Podczas gdy w jednych opowieściach są to groźne i złowrogie stworzenia, których lepiej nie napotkać na swojej drodze, w innych ukażą swoją łaskawą, a nawet pocieszną naturę.
Przekład z języka japońskiego: Justyna Polak

Ilustracje i kaligrafie: Joanna Zakrzewska